 |
|
 |
MARS HEYKELİNE ENDOSKOPİ
|
|
|
|
| Gaziantep'in Nizip İlçesi, Fırat Nehri kıyısındaki Zeugma Antik Kenti'nden acil kurtarma kazıları sırasında çıkarılan tarihi eserlerin koruması ve yaşatılması için bilimsel çalışmalar tamamlandı. Hastanelere taşınan Zeugma'daki tarihi eserlerin röntgen ve endoskopileri çekildi.
Kurtarma kazılarına maddi destek sağlayan Packard Vakfı'nın (PHI) desteğiyle Zeugma Antik Kenti'nden çıkarılan bin adet sikke, 450 adet metal nesne ve 20 kutu dolusu çok sayıda tarihi eser niteliğindeki metal nesnenin röntgen filmi boş bir yüzme havuzunda çekildi. Röntgen filmleriyle, nesnelerin yoğunluğuna bağlı olarak, aşınma boyutları, varsa korunmuş dekoratif ayrıntılar, kakma ya da madeni levha ve kaplama artıkları gibi önemli ayrıntıları yansıtan bir görüntü elde edildi.
Çalışmaya katılan uzmanlar, tarihi eser niteliğindeki nesnelerin aşınmış yüzeylerinden dolayı çıplak gözle görme imkanı olmayan, gerçek şekli ve ayrıntılarının tespit edilmesi için röntgen çekimi yaptıklarını kaydetti.
Uzmanların, buluntuları işledikleri esnada, nesnenin durumunu değerlendirmek, varsa özel işlem ve bakım gerektiren özellikleri hakkında ihtiyaç duyulan önemli bilgileri elde etmek amacıyla çekilen röntgen filmlerinden yararlandığı bildirildi.
Zeugma'daki tarihi eserlerinin röntgen filmi, Birecik Baraj Konsorsiyumu, baraj inşaatı esnasında ve sonrasında çeşitli kaynakların ve diğer mühendislik unsurlarının durumu kontrol etmek için kullanılan röntgen cihazından faydalanıldı. Ayrıca eserlerin Konukoğlu Tıp Merkezi ile Devlet Hastanesi Radyoloji Servisi'nde çekimleri yapıldı.
MARS'A ENDOSKOPİ
Gaziantep Müze Müdürü Hamza Göllüce, tarihi eserlerle ilgili yapılan röntgen filminin bir etüt çalışması olduğunu belirterek, "Zeugma kazılarından çıkarılan eserlerin yüzündeki oksitasyon dışında herhangi bozulma olup olmadığını tespit etmek için röntgen film çekimi yaptık. Bilimsel ortak çalışma yürüttüğümüz Fransız ekibi, çalışmasını gerçekleştirirken biz de ayrı bir çalışma yaptık. Sani Konukoğlu Tıp Merkezi'ne tarihi nesneleri taşıyarak, burada röntgen filmini çektik. Böylece nesnede bozulan veya aşınan yerleri tespit ederek, korunması ve muhafazası için gerekli bakımı yapma imkanı bulduk. Sani Konukoğlu Tıp Merkezi'nde ayrıca, Zeugma villalarının ve tarihi yapıların pencere demirleriyle ile diğer demir parçalarının röntgen çekimini gerçekleştirdik" dedi.
Zeugma Antik Kenti'nden çıkarılan tarihi eserleri korumak için tıbbi araç ve gereçlerden faydalanıldığı bilimsel çalışmalarda ortaya çıktı. Tarihi eser niteliği taşıyan nesnelerin röntgen filmi çekilirken, Zeugma'nın en gözde eserlerinin başında gelen Mars heykeline de benzer bir teknikle tıbbi müdahalede bulunuldu. Canlı varlık gibi önem verilen eserlerin korunması ve muhafazası için yapılan işlemlerin en ilginci Mars heykelinde gerçekleştirildi.
150 santimetre boyunda, bronzdan yapılan paha biçilmez Mars heykelinin endoskopisi çekildi. Güç ve bereketi simgeleyen ve bin 800 yıl toprak altında kalan Mars heykelinde bozulma ve aşınmayı tespit etmek için Gaziantep Devlet Hastanesi'nde heykelin endoskopisi çekildi.
Müze Müdürü Hamza Göllüce, tarihi eserlerin muhafazası için böyle bilimsel çalışmaları yapmak zorunda kaldıklarını ifade ederek, "Bilindiği gibi bronz olan heykelin içi boş. Heykele zarar vermeyecek bir metodla, heykelin içine endoskopi yerleştirerek, aşınma veya bozulma varsa onu tespit etmeye çalıştık. Heykelin üzerinde bir de yanık izi vardı. Ne ölçüde heykele zarar verdiğini ve onarımını nasıl yapmamız gerektiği konusunda bilgi sahibi olduk. Yapılan çalışmayı da bir rapor haline getirdik" diye konuştu.
Göllüce, bilimsel çalışmaların arkeolojik kazılardan çok daha önemli ve zahmetli iş olduğunu sözlerine ekledi.
(İHA-09.10.2003) |
|
|
|
|