 |
|
 |
"ÇİNGENE KIZI" NIN GİZEMİ
|
|
|
|
| Gaziantep`in Nizip İlçesi`nde, Fırat Nehri kıyısında bulunan Zeugma antik kentinden 1998 yılında çıkarılan ve ``Çingene Kızı`` adı verilen mozaik, Zeugma`nın da ötesinde bir simge haline geldi.
Mozaiğin çıkarıldığı dönemde Gaziantep Arkeoloji Müzesi Müdürü olan Gaziantep Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Rifat Ergeç, A.A muhabirine, Zeugma antik kentinin Kelekağzı mevkiinde çalıştıkları sırada, 30-35 yıl önce kaçakçılar tarafından açılan ve her tarafı delik deşik olan alanda, günümüzde Zeugma`nın simgesi haline gelen mozaiği bulduklarını söyledi.
Kaçakçıların mozaiğin etrafını açarak öteki figürleri kaldırdıklarını belirten Ergeç, ``Bunu görememeleri bir şans. Etrafı bulunmadığı için hangi mitolojik öyküde yer aldığı belli olmayan mozaiğe, görünümünden dolayı (Çingene Kızı) adını vererek, müzeye kaldırdık`` dedi.
Sanat değeri çok yüksek olan ve canlı renkler içeren mozaikteki insan figürüne, bakışlardaki hüzün ve esrarın anlam kazandırdığını kaydeden Ergeç, ``Ayrıca, mozaiğin Zeugma`nın su altında kalacak bölümünden acil kurtarma kazısı sırasında çıkarılması, (Çingene Kızı, kaderine üzülüyor) yorumlarına yol açtı ve çok büyük ilgi çekti`` diye
konuştu.
“SOSYOPSİKOLOJİK BİR ETKİ”
Gaziantep Arkeoloji Müzesi Müdür Vekili Kemal Sertok ise mozaiğe gösterilen ilgiyi, sosyopsikolojik etkiye bağladı.
Mozaiğin albenisinin dikkatleri üzerinde yoğunlaştırmasını sağladığını anlatan Sertok, şöyle devam etti: ``Ayrıca, mozaiğin diğer bölümlerinin olmaması da anlam kazandırdı. Çingene Kızı, Büyük İskender ya da Yer Tanrısı Gaia olduğu öne sürülen mozaik, belki de tüm olarak bulunup sergilenmiş olsaydı, bu ilgiyi göremezdi. Öykünün eksik olması, ziyaretçilerin kendilerine göre sanal tamamlama yapmalarına yol açıyor.
Çingene Kızı, Büyük İskender ya da Gaia, her ne olursa olsun, ziyaretçilerde ve fotoğrafını görenlerde kontrol edilemeyen bir etki yarattı. Canlı renkleri, bakışlardaki hüzün ve motifin eksik olması, mozaiğe gizem kazandırdı. Çingene Kızı adlı bu mozaik bir anlamda Zeugma`nın sembolü haline geldi.``
“İLK ELEMENT”
Zeugma`yı tanıtıcı broşürlerden takvimlere, seramiklerden kıyafet tanıtım kataloglarına, dergi kapaklarından bilgisayar aksesuvarlarına kadar birçok yerde kullanılan Çingene Kızı, Mitoloji sözlüklerinde yer
almıyor.
Mozaikteki insan figürünün Büyük İskender olduğunu öne süren birçok arkeoloğun yanı sıra yer tanrısı Gaia olduğunu savunanlar da bulunuyor. Pierre Grimal`in Mitoloji Sözlüğü`nde, Yer Tanrısı Gaia, içinden tanrı soylarının çıktığı ilk element kabul ediliyor.
(AA-05.05.2001) |
|
|
|
|
|
