 |
|
 |
ZEUGMA MOZAİKLERİNDEKİ FIRAT
|
|
|
|
| Gaziantep`in Nizip İlçesi`nde, Fırat Nehri kıyısındaki Zeugma antik kentinden çıkarılan mozaikler, bir anlamda Fırat`ın binlerce yıllık öneminin de belgeleri kabul
ediliyor.Gaziantep Arkeoloji Müzesi`nde görevli Arkeolog Mehmet Önal,binlerce yıldır çevresine yerleşimler kurulmasını sağlayan, ulaştığı her noktanın bereket kaynağı olan Fırat Nehri`nin, Zeugma`da yapılan mozaiklere de ilham verdiğini söyledi.Fırat Nehri`nin, binlerce yıldan beri toprağı yeşertip, çevresine bolluk ve bereket vererek, çeşitli uygarlıkların çekim merkezi olduğunu belirten Önal, ``Fırat Nehri, beslediği uygarlıklar ile Anadolu`yu dünyanın en önemli yerleşim merkezlerinden biri haline
getirmiştir`` dedi. Zeugma antik kentinin, Fırat vadisinde, nehir manzaralı tepeleri üzerine kurulduğunu anımsatan Önal, ``Selevkeia Euphrates yani Zeugma,Selevkos Nikator I adı ile kutsal Fırat Nehri`nin adından oluşuyor`` diye konuştu.
MOZAİK USTASININ TERCİHİ-
Duvardan duvara mozaiklerle kaplı olan zengin Zeugma kentinin mozaik ustasının, antik dönemin mitolojik konularının yanı sıra, etrafına bolluk ve bereket saçan Fırat Nehri`nin kutsallaştırılmasını da mozaikleri büyük bir ustalıkla işlediğini vurgulayan Önal, şöyle devam etti:
``Fırat Nehri ile mozaiklere yansıtılan sevgi, kutsallık ve tapınımla ilgili betimler, 2000 yıl öncesinden Zeugma`da günümüze ulaştı. Zeugma mozaiklerinin en önemli özelliği, çok iyi durumda kalmış olmalarıdır. Bu da Sasani saldırısı ile yakılıp yıkılarak kerpiç duvarlar altında kalan Roma Dönemi`ne evlerinin daha sonra 3-4 metre kalınlığında erozyon toprağı ile örtülmüş olmasından
kaynaklanıyor. Bu mozaiklerin diğer bir özelliği, M.S. I. ve II. Yüzyıl`da devinim, vücuttaki canlı ifade, ışık-gölge oyunu gibi Roma sanatının doruğa ulaştığı dönemde yapılmış olmasıdır. Zeugma`nın yakın çevresinde mermer yatakları yok. Villalarda görselliği vermek, insan ruhunu doyurmak için mozaik ve freskler yapılmış. Zengininin çok
olması nedeniyle Zeugma baştan sona mozaik ve freskle kaplanmış.Altı ana rengin her tonunun kullanıldığı mozaik taneleri, Fırat Nehri`nden toplanan doğal taşlardan yapılmış. Şayet mozaik sanatçısı açık mavi, açık yeşil ve turuncu gibi renkte taş bulamazsa, bu renkleri camdan yapmış. Bunlar mozaiğe daha bir canlılık ve çekicilik
vererek, resimlere olağanüstü güzellik katmış.``
FIRAT NEHRİ KONULU MOZAİKLER
Önal, Zeugma`da 1998-2000 yılları arasında yapılan acil kurtarma kazısı sırasında Fırat Nehri konulu 6 mozaik çıkarıldığına dikkati çekti. Bunların, Fırat Nehri`nin babası Okeanos ve annesi Tethis, Fırat Nehri Tanrısı Euphrates, Fırat Nehri ile ilgili Genç Nehir Tanrısı ve
Su Perisi, Bereket Tanrısı Demeter ve Fırat Nehri`nin Kralı Akhelos olduğunu anlatan Önal, bu mozaiklerin canlı renkleri, mitolojik öyküleri ve sanatı ile çok değerli kültür hazineleri kabul edilebileceğini, sözlerine ekledi. (AA-29.04.2001) |
|
|
|
|
|
